Waarom we graag gelijk willen hebben en het gesprek een strijd wordt.

We houden van duidelijkheid, van weten hoe het zit. Vaak proberen we vervolgens de ander te overtuigen van onze zienswijze. Van ons gelijk. Want hoe meer mensen dezelfde mening
delen, hoe groter de groep gelijkgestemden wordt, hoe veiliger we ons voelen. Maar stel dat je partner een andere mening heeft. Dan wordt ‘de groep’ kleiner. Dat kan zo onveilig voelen
dat er een overlevingsmechniasme in werking treedt, waarbij je alleen nog aan jezelf kunt denken.

Bij ongelijk denkt iets in jou dat je alleen komt te staan en dat ervaren we als ‘levensbedreigend’. Dit mechanisme zorgt ervoor dat niet alle hersendelen meer bij je
handelen betrokken zijn. Er gaat extra aandacht en bloed naar het reptielenbrein: het op IK- gerichte deel van de hersenen, waardoor je niet langer in staat bent om je in de ander te
verplaatsen. Je kunt dus niet rustig naar de mening van de ander luisteren en die overdenken, maar probeert de ander van jou gelijk te overtuigen. En dat saboteert elke mogelijkheid tot verbinding.

Gelijk willen hebben, zet elke relatie onder druk. Als je gelijk wilt hebben, betekent dat automatisch dat de ander ongelijk moet krijgen. In jouw brein klinkt het als redelijk om de
ander te overtuigen, maar je lichaam voelt een dreiging. Want wie ongelijk kán krijgen, loopt gevaar.

Angst zet je systeem direct in stressmodus

Die stress is niet alleen mentaal maar ook lichamelijk. Je adem versnelt. Je blik vernauwt. Je schouders spannen zich aan en je hartslag gaat
omhoog. En nog belangrijker: je zenuwstelsel schakelt over op het reptielenbrein. Het deel van je brein dat maar één taak heeft: jou beschermen. Niet jullie. Jou.

In dat moment kun je niet meer uitzoomen. Je denkt niet maar aan samen. Je denkt niet langer genuanceerd. Je denkt onbewust alleen aan overleven.

En dan gebeurt er iets pijnlijk herkenbaars in relaties:

• je luistert niet echt meer
• je probeert te winnen
• je zoekt naar bevestiging dat jij gelijk hebt
• je maakt de ander kleiner om jezelf groter te houden
• je sluit je lichaam af, ook al denk je dat je het ‘gewoon uitlegt’

In die staat van zijn kan geen verbinding ontstaan. Biologisch gezien kan het gewoon niet. ‘Gelijk willen hebben is dus geen karaktertrek, maar een stressreactie.’

We zien het bij partners, vrienden, collega’s – en bij onszelf. We zeggen bijvoorbeeld: ‘Ik wil dit gewoon even uitleggen.' Maar onder die zin zit een gevoel: ‘Als ik ongelijk blijk te hebben, ben ik niet veilig’.

Dat is geen volwassen logica, maar een oud patroon. Een kindpatroon. Een reflex. Zolang we in die reflex blijven hangen, is verbinding onmogelijk. Want verbinding vraagt iets wat
moeilijker is dan gelijk krijgen: openheid. Openstaan voor de mogelijkheid dat jouw verhaal niet compleet is. Dat de ander gelijk kan hebben. Dat jullie beiden iets zien wat de ander nog
niet zag. En dat is alleen mogelijk als jij je veilig voelt.

Dus hoe voorkom je dat een gesprek een strijd wordt?

En juist zorgt voor verbinding? Niet door harder je best te doen. Maar door je lichaam uit de stressmodus te halen. Want zodra je zenuwstelsel ontspant, gebeurt er iets bijzonders: je
kunt weer luisteren en nieuwsgierig worden. Je hoeft niet meer te winnen en je ziet de ander weer als mens. En niet als bedreiging
En dan, in een moment van ontspanning, wordt verbinding weer mogelijk. De echte vraag is dus niet: wie heeft er gelijk? Maar hoe kan ik mijn systeem kalmeren in een situatie waarin ik normaal gestresst raak?

‘Gelijk geeft je een moment van triomf. Verbinding herstelt je relatie.’

Je veilig voelen doe je door je lichaam een nieuwe ervaring te geven, zodat de stress-reflex verdwijnt. Luister de meditatie en abonneer je op de podcast.