CASTRICUM – Op zondag 14 juni wordt bij de strandopgang van Castricum een indrukwekkend en emotioneel kunstwerk onthuld ter nagedachtenis aan zeven Britse RAF-bemanningsleden die tijdens de Tweede Wereldoorlog om het leven kwamen. Het kunstwerk, onderdeel van het internationale project Standing with Giants, bestaat uit zeven levensgrote stalen silhouetten die de omgekomen vliegers symboliseren. De onthulling vindt plaats om 09.30 uur en vormt een nieuw hoofdstuk in de blijvende herinnering aan een van de meest aangrijpende oorlogsgeschiedenissen langs de Noord-Hollandse kust.

Ramp tijdens historische missie

De geschiedenis achter het monument voert terug naar de nacht van 16 op 17 mei 1943. Terwijl Europa gebukt ging onder de Tweede Wereldoorlog vertrok vanaf RAF Scampton in Engeland een Avro Lancaster Mk III-bommenwerper met serienummer ED887. Het toestel maakte deel uit van het beroemde 617 Squadron van de Royal Air Force, beter bekend als de legendarische ‘Dambusters’. De bemanning nam deel aan Operation Chastise, een gewaagde aanval op Duitse stuwdammen in het Ruhrgebied.

Na het uitvoeren van de missie keerde het toestel terug richting Engeland. Boven de Nederlandse kust werd de Lancaster geraakt door Duits luchtafweergeschut. Het toestel stortte neer nabij het strand van Castricum. Geen van de zeven bemanningsleden overleefde de crash. De vliegers werden later begraven op de Algemene Begraafplaats in Bergen.

Van herdenkingszuil naar indrukwekkend kunstwerk

De herinnering aan de omgekomen vliegers leeft in Castricum al jarenlang voort. In 2018 werd bij de strandopgang een herdenkingsmonument geplaatst op initiatief van de Stichting The 617 Squadron Netherlands Aircrew Memorial Foundation. Destijds waren ook nabestaanden aanwezig bij de onthulling.

Tijdens een herdenking in mei 2024 werd voor het eerst een tijdelijk kunstwerk geplaatst bestaande uit zeven silhouetten van de bemanningsleden. Deze tijdelijke installatie maakte grote indruk op bezoekers, nabestaanden en inwoners van Castricum. Het leidde uiteindelijk tot het besluit om de silhouetten een permanente plaats te geven bij het monument.

Standing with Giants

Het project maakt deel uit van het internationaal bekende initiatief Standing with Giants, opgericht door de Britse kunstenaar Dan Barton. De organisatie verwierf wereldwijde bekendheid met indrukwekkende installaties van levensgrote silhouetten die oorlogsslachtoffers zichtbaar maken. Het doel is om de vaak onvoorstelbare aantallen slachtoffers terug te brengen tot individuele mensen met een gezicht, een verhaal en een familie.

Over de hele wereld trekken de installaties honderdduizenden bezoekers. De silhouetten worden gebruikt bij herdenkingen van onder meer D-Day, de Slag om Normandië en andere belangrijke momenten uit de militaire geschiedenis. Het project laat zien dat achter iedere naam op een monument een mens schuilgaat die geliefden achterliet.

Crowdfunding bracht project tot leven

Het realiseren van het permanente kunstwerk in Castricum vergde een aanzienlijke investering. Via een crowdfundingactie werd ruim 22.000 euro ingezameld. Lokale ondernemers, strandpaviljoens, inwoners en betrokken organisaties droegen financieel bij om het project mogelijk te maken. Ook moesten de rechten van het ontwerp worden verkregen en werden diverse technische en vergunningstechnische procedures doorlopen.

De silhouetten werden vervaardigd door een constructiebedrijf uit Akersloot. Elk beeld is ongeveer twee meter hoog, gemaakt van 15 millimeter dik staal en weegt circa 120 kilogram. De gezichten zijn gebaseerd op historische foto’s van de bemanningsleden, waardoor de vliegers na ruim acht decennia letterlijk weer een gezicht krijgen.

Dankbaarheid van nabestaanden

Voor de nabestaanden van de omgekomen vliegers heeft het project een bijzondere betekenis. Families uit het Verenigd Koninkrijk hebben hun waardering uitgesproken voor het feit dat de slachtoffers ook na 83 jaar nog worden herdacht. Velen zijn geraakt door de betrokkenheid van inwoners van Castricum en de blijvende aandacht voor de gebeurtenissen van mei 1943.

De onthulling van de silhouetten wordt daarom niet alleen gezien als een lokaal eerbetoon, maar ook als een krachtig symbool van internationale verbondenheid, herinnering en dankbaarheid.

Een blijvende herinnering aan vrijheid

Met de komst van het kunstwerk krijgt het bestaande monument een nieuwe dimensie. Waar voorheen vooral de namen van de bemanningsleden zichtbaar waren, staan straks zeven menselijke silhouetten op de plek waar de geschiedenis zich afspeelde. Voor voorbijgangers, strandbezoekers en toekomstige generaties wordt daarmee tastbaar gemaakt welke prijs voor vrijheid is betaald.

De onthulling vindt plaats op zondag 14 juni om 09.30 uur bovenaan de strandopgang van Castricum. Er is gekozen voor een ingetogen bijeenkomst, passend bij de herinnering aan de zeven jonge mannen die tijdens hun missie nooit meer naar huis terugkeerden.

Hun namen blijven voortleven, niet alleen op een monument, maar nu ook in een indrukwekkend kunstwerk dat hen opnieuw zichtbaar maakt voor iedereen die langs de kust van Castricum komt.