Morgen (26 januari) opent de grootste zeesluis ter wereld haar deuren: Zeesluis IJmuiden. Dankzij de enorme waterkering van 500 meter lang, 70 meter breed en 18 meter diep kunnen schepen vlot, veilig én getijdeonafhankelijk het sluizencomplex IJmuiden passeren. In deze serie vertellen 4 betrokkenen wat de sluis voor hen betekent. Vandaag: Roon van Maanen, hoofd Energy & Circular Industry bij Port of Amsterdam.

Enorme schepen, hoge stapels gekleurde containers en hijskranen die tot grote hoogte reiken. Als iets een tastbare economie is, dan is het wel de haven. De Amsterdamse haven speelt een belangrijke rol in de economie van de regio, maar ook van Nederland, Europa en zelfs de wereld. “We hebben niet alleen een rol als doorvoerhaven naar het achterland”, aldus Roon van Maanen. “Meer dan 50 procent van de goederen en stromen wordt lokaal of regionaal verwerkt. Denk aan cacao voor de Zaanse industrie, kerosine voor Schiphol of graniet voor de betonindustrie.”

Spiksplinternieuw

De oude toegangspoort tot de Amsterdamse havens – de Noordersluis uit 1929 – was aan vervanging toe. Na bijna 100 jaar trouwe dienst begon ze kuren te vertonen. Roon: “Zeesluis IJmuiden is spiksplinternieuw en daarom betrouwbaarder. De sluis is ook langer, breder en dieper. Die 18 meter diepte heeft als voordeel dat de sluis getijdeonafhankelijk is. Zelfs met laag water is het mogelijk om schepen te schutten. Dankzij de lengte en breedte kunnen we langere en bredere schepen ontvangen, maar ook meer schepen tegelijkertijd. Daardoor zijn de havens in het Noordzeekanaalgebied beter toegankelijk en bereikbaar, en dus een aantrekkelijke vestigingslocatie voor bestaande en nieuwe bedrijven”, aldus Roon.

De hoop is natuurlijk dat de werkgelegenheid en economie hierdoor groeien. “Hoe meer overslag en lokale verwerking van goederen, hoe meer werkgelegenheid”, legt Roon uit. Maar hij blijft ook realistisch: “Het behoud van de bestaande overslag en werkgelegenheid is ook al een behoorlijke prestatie. Zo heeft Port of Amsterdam de ambitie uitgesproken om in 2030 een kolenvrije haven te zijn. Samen met onze klanten zoeken wij dan ook naar andersoortige lading stromen. Dat is een enorme uitdaging. De samenleving is de afgelopen jaren bovendien veranderd door ontwikkelingen als Covid en de stikstofproblematiek. De maatschappelijke discussie is ontstaan of we ons als land niet meer op toegevoegde waarde moeten richten dan puur op economische groei.”

Prachtig kunstwerk

Duurzaamheid en circulariteit zijn een voorbeeld van zo’n koers. Port of Amsterdam wil samen met haar klanten optrekken om in circulaire reststromen te investeren. Roon: “Een bedrijf dat afvalvetten en -oliën omzet naar biodiesel heeft bijvoorbeeld onlangs besloten de capaciteit te verdubbelen. Wij investeren op onze beurt in een nieuwe kade en steiger.” Dat de nieuwe zeesluis dit soort ontwikkelingen mede mogelijk maakt, mag volgens Roon best nog eens worden benadrukt. “Het is gewoon een prachtig kunstwerk. De grootste sluis ter wereld! Daar mogen we als regio en land trots op zijn.”